optelsom.nl

Sommige planten onweerstaanbaar voor insecten
Sex met een dummy mag dan misschien een oplossing zijn als het alternatief onthouding betekent terwijl je toch je pleziertje wil hebben. Als het echter een doelbewuste daad van persoonsverwisseling is, zien de zaken er heel anders uit.

Zo lokken sommige planten gericht insecten en wekken daarbij de indruk een geschikte sexuele partner te zijn. Ja dat werpt opeens wel een heel ander licht op het verhaal van de bloemetjes en de bijtjes…………

Orchideeën die de liefde bedrijven
Er zijn namelijk orchideeën in Australië, die vrouwelijke sluipwespen zo perfect imiteren, dat de mannetjes hen niet alleen bezoeken en vervolgens het stuifmeel bij de volgende bloem afleveren. Nee, deze bloemen zijn voor sommige wespensoorten (Lissopimpla Excelsa) zó onweerstaanbaar, dat de mannelijke beestjes met hen effectief de liefde bedrijven.

Dat is goed voor orchideeën, want de liefdesinspanningen van de wespen verhogen de kans dat het stuifmeel wordt overgedragen. Bovendien kan zich de plant de nectarproductie besparen waarmee andere bloemen hun ijverige voortplantingshulpjes belonen. Voor de wespen daarentegen is de kortstondige verhouding een nadeel, omdat ze hun zaad aan een mooie maar bedrieglijke bloem verspillen. Desondanks misbruiken in Australië vijf orchideeënsoorten van het geslacht Cryptostylis de avances van de wespenmannetjes om zich voort te planten.

Evolutionaire wapenwedloop
Deze waarneming, waarvan wetenschappers van Macquarie University in Sydney recent melding hebben gemaakt, is een mooi voorbeeld van de wapenwedloop zoals zich die bij vele soorten in de loop van de evolutie gemanifesteerd heeft.

Zo vielen de voorouders van de huidige sluipwespen waarschijnlijk minder ten prooi aan de orchidee-voorouders, omdat die hen nog niet zo effectief konden aantrekken. Maar later dook er een orchidee op met een wel érg verleidelijke uitwerking op insecten, en daarmee was deze in het voordeel ten opzichte van haar concurrenten.

Van de andere kant konden mannelijke wespen die de vrouwtjes beter van imitatievrouwtjes konden onderscheiden, hun voortplantingssucces verhogen. Maar dán waren de orchideeën weer aan zet. De bijna perfecte imitatie van de vrouwtjeswespen door de planten is een gevolg van dit wisselspel.

Geen gelopen race
Momenteel schijnen de wespen de verliezers te zijn. Veel mannetjes gaan dan vreemd buiten de grenzen van het dierenrijk en veel vrouwen staan daardoor met lege handen. Maar de race is nog niet gelopen, het wisselspel is niet voltooid.

Enerzijds stemmen de ervaringen die ze met een vertegenwoordigster uit het plantenrijk hebben gehad, de mannelijke wespen blijkbaar niet écht tevreden. De meeste vrijers keren de orchideeën al naar de eerste maal de rug toe en zoeken hun heil bij een vrouwtje van de eigen soort.

Anderzijds weten de vrouwelijke wespen zich goed zelf te bedruipen. Als de plantaardige concurrentie te groot is en te veel mannetjes in de nabijheid van de bloemen rondhangen, dan produceren de vrouwtjes hun nakomelingen gewoon alleen. De diertjes zijn namelijk tot maagdelijke geboorte (parthenogenese) in staat.

Sluwheid van vrouwen nogmaals bevestigd
De vrouwelijke wespen kunnen zich dus voortplanten zonder partner, maar daarbij ontstaan alleen mannetjes. En hoe meer er daarvan bestaan, hoe hoger de waarschijnlijkheid dat de vrouwtjes later, ondanks alle plantaardige uitsloverij, toch aan een partner zullen komen.